N30A2690 copy

With the recent Audit report of the Ministry of Environment and Energy and the recommendations of the Auditor General, TM has published a Climate Finance Governance Update highlighting the theme “All climate related expenditure and financial statements must be ensured as free from corruption.”

View the download at: Climate Governance Update June


In 2014 a child custody dispute took place between a Maldivian man, Ahmed Sharaan, and a German woman, Tanja Sharaan. The two had met in 2013 whilst both were working in a Maldivian resort and had subsequently become romantically involved, getting married later in the same year.

Following their nuptials, the two moved to Switzerland, where they had a daughter. When the daughter was 5 months old, the father, unhappy with having to live abroad took forced custody of the child and travelled back to the Maldives without the mother’s knowledge, whilst she was at work.

Tanja subsequently returned to Male’ to try and find her daughter and Ahmed went into hiding with the child. Availing herself of legal counsel at a local firm, Tanja filed a case at the Maldives Family Court to take back custody of her daughter.

The initial difficulty in proceeding with the trial was locating Ahmed, whose lawyer appeared in court in his stead. Ahmed’s lawyer’s chief argument against granting custody to Tanja was that she would raise the child as a non-Muslim, despite Tanja having formally converted to Islam in 2013.

In February 2014 the Family Court ruled in favour of Tanja and ordered Ahmed to give Tanja practical custody of the child within 24 hours. Ahmed remained in hiding and, through his lawyer, appealed the decision to the High Court, which issued an injunction temporarily halting the Family Court order until the matter was deliberated upon by the Superior Court. This was done without the mother being given any prior notice.

The High Court ordered Ahmed to attend court in person and he subsequently came out of hiding to become involved in the court proceedings. During the proceedings, Tanja, who cannot speak Dhivehi, was not provided an interpreter by the state, as is constitutionally required.

On 20th March however, the High Court upheld the decision of the Family Court, granting Tanja custody of the child, on the condition that she could not leave the Maldives as this would contradict the visitation rights of the father. Tanja was subsequently able to overturn the court imposed limitation on her freedom to travel and has since moved abroad and filed for divorce.

It should be noted that despite the case being resolved in the mother’s favour there were serious issues with how the trial preceded that detrimentally affected the quality of justice she received. That an important injunction affecting her case was issued without giving her any notice was highly problematic. Also of concern was that Tanja was not given an interpreter despite her inability to speak in Dhivehi, which was a serious impediment with regard to her ability to access justice in the Maldives as a foreigner. Article 51 of the Maldivian constitution delineates an interpreter as a right to be afforded to a party to a dispute in the event that that party does not understand the language in which proceedings are being conducted.

View/download a PDF of Case Study: Custody dispute between Maldivian and foreign national


A female magistrate in Hithadhoo faces constant verbal discrimination and bullying from her male colleagues.

The magistrate district in question has five serving judges, four of whom are male and one of whom is female. The female magistrate’s male colleagues are accused of repeatedly making lurid and inappropriate comments about the female judge’s choice of attire and subjecting her to constant verbal harassment.

The male judges are reported to be particularly unhappy with her rulings in cases involving domestic abuse and divorce requests on the basis that her rulings favored women in such disputes.

The male judges are reported to constantly question her competency to serve as a judge on account of her gender, despite the female judge in question being the only judge with a law degree on the district – and collectively advocate for her resignation.

Furthermore they are reported to have appealed to the Judicial Services Commission with regard to her ability to preside over cases involving Hudhood offences, as reportedly, they do not find it appropriate that a woman should preside over cases of that nature. Reportedly the JSC were in agreement with this view and she is no longer able to preside over such cases. Sources also informed that, in accord with their belief that female judges should not be able to rule over certain types of cases, they also advocate that she should only be given half the salary of a male judge.

Transparency Maldives would like to note that observers and stakeholders in the judicial affairs of the Maldives have repeatedly observed that there is prevalent gender discrimination in our Judiciary, and furthermore that, as a signatory to the Convention on the Elimination of All forms of Discrimination Against Women (CEDAW), the Maldives has a responsibility to ensure that the type of behavior described above does not occur or go unpunished.

View/download a PDF of case study: Female magistrate in Hithadhoo faces discrimination and harassment from male colleagues


Hussain Humaam was arrested for the murder of Raa. Ungoofaaru Member of Par l iament Afrasheem Ali, who was found murdered near his residence on the 8th of October 2012.

He was arrested as a suspect during the initial round of investigations during which he confessed to the crime. He was tried at the Criminal Court where he was found guilty of first-degree murder on January 2013 on the basis of the aforementioned confession, and also witness testimony and forensic evidence which, according to prosecutors, attested to his guilt and corroborates with his confession.

Humaam subsequently retracted his previous confession, stating that it had been made under duress following police intimidation and, furthermore, on the understanding that if he had confessed, prosecutors would not press for the death penalty. Whilst Humaam has stated that although he is responsible for much violent activity during his criminal past, he denies involvement in Afrasheem’s murder.

The case was subsequently appealed to the High Court. It should be noted that although Humaam did not appeal the verdict within the time period allowed to make an appeal, under regulations pertinent to the death penalty in the Maldives, the death sentence can only be implemented after all stages of appeal have been exhausted. Hence death sentences handed out by the Criminal Court will automatically be appealed to the High Court after the period of appeal ends. Corollarily, if death penalty verdicts are upheld at the High Court, such cases will then automatically be sent to the Supreme Court for the final stage of appeal.

The High Court upheld the verdict in December 2015 stating that Humaam had twice confessed, and that court guidelines do not allow one to retract confessions of that nature at a later date; they further iterated the Criminal Court ruling citing that the aforementioned witness testimony and forensic evidence corroborated with Humaam’s earlier confession.

Currently the case is at the final stage of appeal at the Supreme Court, which has already held preliminary hearings. Humaam’s lawyers are, as of this writing, requesting that the Supreme Court allow them more time to prepare a defence, as the High Court has not yet given them the case report elaborating on their verdict (this reasoning was dismissed by the SC on the understanding that the relevant report is available on the High Court website). If the Supreme Court upholds the verdict of the Criminal Court and the High Court and all of Dr. Afrasheem’s surviving relatives insist on the application of the death penalty, there is a significant possibility that the state will put Humaam to death.

View/download a PDF of the Case Study: Hussein Humaam sentenced in Afrasheem murder


On the 1st of May 2015, Adhaalath Party leader, Sheikh Imran Abdulla participated in an antigovernment rally and delivered a speech lambasting President Yameen Abdul Qayoom’s administration. He was arrested on the day on the basis that his speech was directly responsible for the violence that ensued during the demonstration. Though he was not convicted of any offence the Criminal Court kept Sheikh Imran in detention based on the reasoning that he might express opinions that could contribute to further public disorder.

Sheikh Imran was subsequently released on the 27th of May before being rearrested two days later at the request of the Prosecutor General on the basis that Sheikh Imran’s speech constituted terrorism under the 1990 Terrorism Act.

On the 1st of June, the Criminal Court ordered him to be brought to court under police custody, with hearings scheduled for the next day.

Following the initial hearings, however, Sheikh Sheikh Imran was held without trial for a period in excess of 150 days before the trial process resumed on the 12th of October. It should be noted that during this period Sheikh Imran was repeatedly transferred between house arrest and prison, despite not having been convicted of any offence.

It is important to emphasize that under Article 14 (3) of the International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR), to which the Maldives acceded to in September 2006, the accused is to be tried without undue delay.

Furthermore the reasoning provided for the inordinate delay between the initial hearing and the resumption of the trial was that a new courtroom was under construction. Once the trial resumed however, hearings and trials took place inside of an old courtroom building.

During the trial prosecutors argued that Sheikh Imran’s speech directly contributed to the violence on May Day protest and that, under the Freedom of Assembly Act, organizers of a protest must be proactive in ensuring that violence does not occur as a result of their demonstrations.

It should be noted that during the speech Sheikh Imran repeatedly denied any intent of violence against the government. Nonetheless, the Criminal Cour t found the prosecution’s arguments persuasive and on the 28th of February 2016 found Sheikh Imran guilty of the charge of terrorism. Sheikh Imran was subsequently sentenced by the Criminal Court to 12 years in prison. Sheikh Imran still has the ability to have thisverdict contested at the High Court.

View/download PDF of Case Study: Sheikh Imran sentenced on terrorism charges


The purpose of this governance update is to provide a very brief introduction to the historical development of the Maldivian Judiciary from the earliest recorded times up until the introduction of the new Constitution in 2008.

Prior to the country embracing Islam in 1153 A.D legal disputes were settled according to customary law (Fooruve Rudin). The King (Radun) was the highest authority on judicial matters and a council of nobles and religious functionaries would have advised him in settling legal disputes that arose between his subjects.

Following the Maldives’ conversion to Islam there was an attempt to impose a uniform system of Islamic Sharia across the country – often with visiting Arabic travellers being offered senior judicial posts on the assumption that their superior command of Arabic than locals would have made them more erudite on matters of religious law.

View/download the governance update on Ancient judiciary of the Maldives


This governance update intends to highlight the problematic issues arising from the existence of serious gaps in the Maldivian legislative framework. The aforementioned gaps chiefly refer to the lack of procedural legislation that would serve as a guide to all relevant officials with regard to the technical and administrative substance of dispensing justice, whilst also delineating the rights that any person accused of a crime is to be entitled to.

At the time that this governance update is being written there is currently no Criminal Procedure Code, Civil Procedure Code or an up to date Evidence Act in operation in the Maldives. As will be expounded in the following sections, the existence of these gaps are severely problematic as it leaves proper procedure to be interpreted at the discretion of individual judges, leaving considerable scope for inconsistency in how justice is applied.

This update will focus separately on each of the above mentioned elements and, after explaining what each of these are, provide some detail with regard to why the lack of each has a detrimental impact on the quality of justice available in Maldives. It is hoped that this update can shine a light on why ameliorating this issue should be treated as a matter of urgency in terms of strengthening the efficiency and integrity of the Maldivian justice system.

Read the governance update on Legislative gaps

transparency-md.1

ތާރީޚް: 22 އޭޕްރިލް 2016

މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި ގުޅިގެން ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރު ކުޑަކުރުމަށް މިދިޔަ އަހަރު ބޭއްވުނު ކޮޕް 21ގައި އެއްބަސްވެވުނު ޕެރިސް އެގްރީމަންޓްގައި ސޮއިކުރެއްވުމަށް ދުނިޔޭގެ ވެރިން އދ.ގެ މައިމަރުކަޒުގައި 22 އޭޕްރިލް 2016ގައި ބައްދަލުކުރިއެވެ. ޕެރިސް އެގްރީމަންޓަކީ ދުނިޔޭގެ ފިނިހޫނުމިނަށް އަންނަ ބަދަލު 2 ޑިގްރީއަށްވުރެ ދަށުގައި ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައި ދުނިޔޭގެ 190 ވުރެ ގިނަ ޤައުމުތަކުން އެކުގައި މަސައްކަތްކުރުމަށް އެއްބަސްވެ އެކުލަވައިލެވުނު އެގްރީމަންޓެކެވެ. މި އެގްރީމަންޓުގައި 120އަށް ގިނަ ޤައުމަކުން ސޮއިކުރި ނަމަވެސް ތަސްދީގުކޮށްފައި ވަރަށް މަދު ޤައުމަކުންނެވެ

މިމަދު ޤައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި ދިވެހިރާއްޖެ ހިމެނޭކަމީ މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުން ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުން ރައްކާތެރިވުމަށް ރާއްޖޭއިން ކުރާ މަސައްކަތް އަންގައިދޭ މިސާލެކެވެ. މީގެ އިތުރުން މިއެގްރީމަންޓް އެކުލަވާލުމުގައި ކުދި ޤައުމުތައް ތަމްސީލުކުރާ އެއޯސިސްގެ ޗެއާރގެ ގޮތުން ދިވެހިރާއްޖެއިން ކުރި މަސައްކަތަކީވެސް މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުން ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރު ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަމަށްގެނައުމަށް ރާއްޖެއިންކުރާ މަސައްކަތް ދައްކުވައިދޭކަމެކެވެ

މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުން ކުރާ އަސަރުތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ކުރާމާސައްކަތުގައި އެހީވުމަށް ތަރައްޤީވެފައިވާ ޤައުމުތަކުން 2020 ވަނަ އަހަރާއި ހަމައަށް ކޮންމެ އަހަރަކު 100 ބިލިއަން ޑޮލަޑު ދިނުމަށް ނިންމާފައިވާ އިރު، ޕެރިސް އެގްރިމަންޓަކީ މިނިންމި އަދަދުތައް ދިނުމަށާއި އަދި އެފައިސާ ލިބޭ ޤައުމުތަކުން ރަނގަޅުގޮތުގައި ޚަރަދުކުރުމަށް ބާރުއަޅައިދޭނެ އެގްރިމަންޓެކެވެ. ސަބަބަކީ ޕެރިސް އެގްރިމަންޓަކީ މީގެ ކުރިން އެކުލަވާލި މިފަދަ އެގްރީމަންޓްތަކާއި ޚިލާފަށް ޤާނޫނީ ބާރުލިބިފައިވާ އެގްރީމަންޓަކަށްވުމެވެ. އެހެންކަމުން ދުނިޔޭގެ ފިނިހޫނުމިން 2 ޑިގްރީއަށް ވުރެ މަށްޗަށް ދިޔަ ނުދީ ހިފެހެއްޓުމަށް ޤައުމުތަކުން ކުރާ މަސައްކަތާއި ޚަރަދުތަކާމެދު މިއެގްރީމަންޓްގެ ދަށުން ޖަވާބުދާރީ ވާންޖެހެއެވެ

މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުން ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކުން ރައްކާތެރިވުމުގެ ހަރަކާތުގެ އެންމެ ކުރީ ސަފުގައި ހިމެނޭ ދިވެހިރާއްޖެ އަކީ އެ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބޭނެ އެއް ގައުމެވެ. އަދި މިއަސަރުތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި ބައިނަލްއަޤުވާމީ އެކިފަރާތްތަކުން، ލޯނާއި އެހީގެ ގޮތުގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ފައިސާ ލިބޭ އެއްޤައުމެވެ. 2011 އާއި 2013 އާއި ދެމެދު ދިވެހިރާއްޖެއިން ވަނީ މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ނޭދެވޭ އަސަރުތަށް ކުޑަކުރުމާއި ތައްޔާރުވުމުގެ އެކި ކަންކަމަށް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން 2.87 މިލިއަން ޑޮލަރު ޚަރަދުކޮށްފައެވެ. އަދި 2011 އިން 2017 އާއި ދެމެދު މިފަދަ އެހެނިހެން ހަރަކާތްތަކަށް ބޭރުގެ ފަރާތްތަކުން ލިބޭ އެހީ އާއި ލޯނުގެ ޒަރިއްޔާއިން 168.17 މިލިއަން ޑޮލަރު އިތުރަށް ހަރަދުކުރުމަށް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައިއެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން ގްރީން ކްލައިމެޓް ފަންޑުން، ރައްކާތެރި ސާފުބޯފެން ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި 23 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އެހީ ވަނީ ލިބިފައެވެ. އަދި މިދިޔަ އަހަރު ޕެރިހުގައި ބޭއްވުނު ކޮޕް 21ގެ ހަވާސާ ހަރަކާތެއްގައި މޫސުމީ ބަދަލުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ކުރާ އަސަރުތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް 3.4 މިލިއަން ޑޮލަރު ދިނުމަށް އިޓަލީއިން ވަނީ ނިންމާފައެވެ. މިހާ ގިނަ އަދަދެއްގެ ފައިސާ ލިބިފައިވީހިނދު، މި ފައިސާ، އޭގެ އަސްލު ބޭނުމަށް ޚަރަދުކުރެވޭކަން ރައްޔިތުންނަށް އަންގައިދިނުމުގެ އިތުރުން، މި ފައިސާތައް ޚަރަދު ކުރުމުގައި ނަޒާހާތްތެރިކަމާއި ހާމަކަން ބޮޑު ސިޔާސަތަކެއް ގެންގުޅުމަކީ ޚަރަދުތައް ހިންގުމުގެ އޮނިގަނޑުމެދު ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ބޮޑުވެ، ކުރާ މަސައްކަތުގައި ރައްޔިތުންގެ އެއްބާރުލުން ލިބިގެންދާނެ ކަމެކެވެ

ނަމަވެސް ހިތާމަޔާއި އެކު ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭކަމަކީ ރާއްޖޭގައި މިފަދަ ޚަރަދުތައް ހިންގުމުގެ އޮނިގަނޑުމެދު ސުވާލު އުފައްދަން ޖާގަ ލިބޭފަދަ ދަނޑިވަޅުތައް ވަރަށް އާންމުކޮށް ފެންނަމުންދާކަމެވެ. މީގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް މިސާލަކީ 2014 ވަނައަހަރު މާލެއަށް ކުރިމަތިވި ފެނުގެ ދަތިކަން ނުވަތަ ’ވޯޓާ ކްރައިސިސް‘ އެވެ. 9 ދުވަސްވަންދެން ރާއްޖޭގެ އާބާދީގެ 1/3 ފެނަށްޖެހިފައިތިބެންޖެހުނު މިހާދިސާއަށްފަހު، މިހާދިސާއިން ލިބުނު ގެއްލުންތަކުން އަރައިގަތުމަށްޓަކައި 20 މިލިއަން ޑޮލަރު ބޭނުންވާކަމަށް ސަރުކާރުން ހާމަކުރިއެވެ. އަދި އާންމުންގެ ފަރާތުން މިފައިސާ ހޯދުމަށްޓަކައި އެހީއަށް (ޑޮނޭޝަންއަށް) އެދި ހުޅުވާލިއެވެ. މިހާދިސާއަށް 1 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސްވެފައިވާއިރު، މިއަދާހަމައަށްވެސް މިދެންނެވުނު ބޮޑު އަދަދު އައީ ކިހިނެއް ކަމާއި މިހާތަނަށް މީގެތެރެއިން ލިބިފައިވަނީ ކިހާފައިސާއެއްކަން އަދި މިއީ ކޮންކަމަކަށް ޚަރަދުކުރަންކަން ހޯދި ފައިސާއެއްކަންވެސް ސާފުކޮށްދެވިފައެއްނުވެއެވެ. ރާއްޖޭގެ ތާރީޚުގައި ދުށް އެންމެ ބޮޑެތި ޚިޔާނާތާއި ކޮރަޕްޝަންގެ މައްސަލަތައް ފެންމަތިވެފައިވާ މިފަދަ ދަނޑިވަޅެއްގައި ކަންބޮޑުވުން އިތުރުކުރުވާ ކަމަކީ ރައްޔިތުންނަށް އެހީވުމަށް ދެވޭ ފައިސާއަށް ޚިޔާނާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް ޝަރީއަތް ނުހިންގޭކަމެވެ. މީގެ އެއްހެއްކަކީ 2004 ވަނަ އަހަރު އައި ސުނާމީގެ ގެއްލުމުން އަރައިގަތުމަށްޓަކައި ރާއްޖެއަށް ލިބުނު އެހީގެ ފައސާގެތެރެއިން 1.6 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ޚިޔާނާތްތެރިވި ފަރާތްތައްވެސް އެއްވެސްކަހަލަ ޝަރީޢަތެއް ނުކުރެވި މިނިވަންކަމާއި އެކު ސަރުކާރުގެ މަތީ ފެންވަރުގެ މަޤާމުތަކުގައި ތިބުމެވެ

ޤައުމުގެ ޙާލަތު މިހެން އޮތުމުގެ ސަބަބުން މިއަހަރުގެ އާރތު ޑޭ (22 އޭޕްރިލް) އާއި ދިމާކޮށް ސޮއިކުރެވުނު އެގްރީމަންޓުންވެސް މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުން އެންމެ ބޮޑަށް އަސަރުކުރުވާފައިވާ އަދި އަސަރުކުރާނެ އާންމު ރައްޔިތުންނަށް އެދެވޭ ބަދަލެއް ލިބިދާނެކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދެއެވެ. އެހެންކަމުން، މާޒީގައި ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތުން އިބުރަތް ހާސިލުކޮށްގެން ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ލިބޭފަދަ ގޮތަކަށް މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ރާއްޖެއަށް ލިބޭފައިސާ ޚަރަދު ކުރުމަށް ސަރުކާރަށް ގޮވާލަމެވެ. މިގޮތުން، ފައިސާ ޚަރަދު ކުރުމުގަޔާއި ޕްރޮޖެކްޓްތައް ހިންގުމުގައި ތިރީގައިވާ ކަންކަމަށް އިސްކަން ދިނުމަށް މިޖަމްޢިއްޔާއިން އިލްތިމާސްކޮށް ގޮވާލަމެވެ

އަމިއްލައަށް އިސްނަގައިގެން މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރުން

2013 ވަނަ އަހަރު ޓްރާންސްޕޭރެންސީ މޯލްޑިވްސް އިން ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވާ، މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން ރާއްޖޭގައި ކުރެވޭ ޚަރަދުތައް ހިންގުމުގެ އޮނިގަނޑާބެހޭ ދިރާސާ (ކްލައިމެޓް ފައިނޭންސް ގަވަރނެންސް އެސެސްމެންޓް)ގައި ފާހަގަ ކޮށްފައިވާ އެއް މައްސަލައަކީ، މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން ހިންގޭ މަޝްރޫއު ތަކާ ބެހޭ މަޢުލޫމާތު އެއްތާކަށް އެއްކުރެވި، ފަސޭހައިން ލިބޭނެ ގޮތެއް ނެތުމެވެ. މަޝްރޫތައް ހިންގެނީ ކޮން ތަނެއްގައި، ކޮން ބޭނުމަކަށް އަދި ކޮން ފަރާތަކުން ފައިސާދީގެންކަން އިނގޭނެ މައި ޑޭޓާބޭސްއެއް އެކުލަވާލެވިފައި އެއް ނުވުމެވެ. މިގޮތަށް މި މަޢުލޫމާތު ލިބެން ނެތުމުގެ ސަބަބުން މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން ކުރާ ޚަރަދުތައް ކުރަނީ އެންމެ އެކަށީގެންވާ ގޮތުގައިތޯ ބަލާ މޮނިޓަރ ކުރުމަށް މަދަނީ މުޖުތަމަޢުއަށާއި އާއްމުންނަށް އުނދަގޫވެއެވެ. 2014 ވަނަ އަހަރު މަޢުލޫމާތު ހޯދާ ލިބިގަތުމާބެހޭ ޤާނޫނު ފާސްވެފައި ވީނަމަވެސް، ކަމާ ގުޅުން ހުރި އިދާރާތަކުން އަމިއްލަ އިސްނެގުމަށް މިފަދަ މަޢުލޫމާތު އާންމު ނުކުރުމުގެ ސަބަބުންނާއި، އެފަރާތްތަކުން މަޢުލޫމާތު ހޯދުމުގައި ހުރި އިދާރީ ގޮންޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން ހިންގޭ މަޝްރޫއުތަކާ ބެހޭ މަޢުލޫމާތު ލިބިގަތުމުގައި އަދިވެސް ދަތިތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. އެހެންކަމުން، ރައްޔިތުންނަށް މިކަމުގައި އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ބައިވެރިވުމަށާއި ފާރަވެރިވުމަށް ހުޅުވާލެވިފައިވާ މާޙައުލެއް ބިމާކުރުމަށްޓަކައި އަމިއްލައަށް އިސްނަގައިގެން މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރުމުގެ ސަޤާފަތެއް ގެންގުޅެން ފަށަން އެބަޖެހެއެވެ

ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި ހާމަކަން ބޮޑު ސިޔާސަތެއް ގެންގުޅުން

މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން ރާއްޖޭގައި ކުރެވޭ ޚަރަދުތައް ހިންގުމުގެ އޮނިގަނޑާއިމެދު ދެން އޮތް އެންމެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމަކީ ކަންކަން ނިންމުމުގައި ހާމަކަން ކުޑަވުމެވެ. މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން ރާއްޖެއަށް ލިބޭ އެހީ އާއި އެހެނިހެން ފައިސާ ޚަރަދު ކުރުމާ ބެހޭ ނިންމުންތައް ނިންމަނީ ރައީސް ޔާމީން އެކުލަވާލައްވާފައިވާ އިކޮނޮމިކް އެންޑް ޔޫތް ކައުންސިލް ފަދަ ސަރުކާރުގެ މަތީ ގުނަވަންތަކުން ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، މިގުނަވަންތަކުން ނިންމުންތައް ނިންމަނީ ކިހިނެއްކަން، އަދި އެ ނިންމުންތަކަކީ މިހާރު އަމަލުކުރެވެމުންދާ މޫސުމާ ބެހޭ ސިޔާސަތުތަކާ އެއްގޮތްވާ ނިންމުންތަކެއްކަން ނުވަތަ ނޫންކަން މެދު އެއްވެސް މަޢުލޫމާތެއް ލިބޭކަށް ނުހުރެއެވެ. މީގެ އިތުރުން މޫސުމަށް އަންނަބަދަލުތަކާ ބެހޭގޮތުން ލަފާ ދިނުމަށްޓަކާ އެކި ފަންޑުތަކުގެ ދަށުން އެކި އިދާރާތައް (މިސާލަކަށް ސްކޭލިންގ އަޕް އޮފް ރިނިއުއަބަލް އެނަރޖީ ޕްރޮގްރާމްގެ ފަންނީ އަދި ހިންގާ ކޮމިޓީ) އެކުލަވާލެވިފައި ވީނަމަވެސް، އެ އިދާރާތަކުގެ ދައުރާއި މަސްއޫލިއްޔަތުކުގެ މަޢުލޫމާތު ލިބެނީ ތުންތުން މަތިން އިވޭ ވާހަކަތަކުންނާއި މީޑިއާ ރިޕޯޓްތަކުގެ ޒަރިއްޔާއިން އެކަންޏެވެ. އެހެންކަމުން، އާންމުންގެ އިތުބާރު އިތުރުކުރުމަށާއި މަސްލަހަތު ފުށުއެރުންފަދަ ކަންކަން ނުހިމެނޭކަން ޔަޤީންކޮށްދިނުމަށްޓަކައި ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި ހާމަކަން ބޮޑު ސިޔާސަތެއް ގެންގުޅެއް ޖެހެއެވެ

ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުން ފުޅާކުރުން

މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން ކުރެވޭ ޚަރަދުތަށް ކުރެވޭ ގޮތް ބެލުމާއި އެކަމާ ގުޅިގެން ހިންގޭ މަޝްރޫއުތަކުން ކުރާ ފައިދާ ވަޒަންކުރުމުގައި މަދަނީ މުޖުތަމަޢުގެ ދައުރު ވަރަށް މުހިންމެވެ. މި ޖަމްޢިއްޔާތަކަކީ މުޖުތަމަޢުތެރޭގައި، އާންމުންނާ ގުޅިގެން މަޢުލޫމާތު ބަދަލު ކުރުމާއި، ރައްޔިތުންގެ އަޑު އިއްވައިދިނުމުގެ މަސައްކަތްކުރާ އަދި ކުރަންތިބި ފަރާތްތަކެވެ. އެހެންނަމަވެސް މޫސުމާބެހޭ ސިޔާސަތުތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި، ހާއްސަކޮށް މާލެއާއި ދުރު ހިސާބުތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ޖަމުޢިއްޔާތަކަށް، ލިބިފައިވާ އޮތް ޖާގައާއި ފުރުސަތު ހަނިކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. އަދި މިފަދަ ޖަމްޢިއްޔާތަކަށް ބޭނުންވާ ގާބިލުކަން އެންމެ އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގައި ލިބިދީފައިނުވާއިރު، މިހާރު ކުރިއަށްދާ ސިޔާސަތުތަކާއި މަޝްރޫއުތަކާ ބެހޭ މަޢުލޫމާތުވެސް އެންމެ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ލިބިފައިއެއް ނުވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަށް އެންމެ ނާޒުކު މުޖުތަމަޢުތަކުގެ ހައްޤުގައި އެންމެ ގާތުން މަސައްކަތްކުރަމުންދާ ބައެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން، މިފަދަ ޖަމުޢިއްޔާތަކަށް ރައްޔިތުންގެ އަޑު އުފުލާ، އެމީހުންގެ ކަންބޮޑުވުންތަކާއި ޚިޔާލުތައް މޫސުމާ ބެހޭ ސިޔާސަތުތަކުގައި ހިމެނުމަށް ފުރުސަތު ދިނުމަކީ ނުހަނު މުހިންމު ކަމެކެވެ

ފާރަވެރިވާ އަދި ޖަވާބުދާރީކުރުވަން މަސައްކަތްކުރާ މުއައްސަސާތަކުގެ ޒިންމާއަ ދާކުރަންތަންދިނުމާއި އެޒިންމާތައް ރަނގަޅުގޮތުގައި އުފުލުން

މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން ކުރެވޭ ޚަރަދުތައް ހިންގުމުގައި، ހިންގޭ ކޮރަޕްޝަންގެ އަމަލުތައް ތަހުޤީގުކޮށް މިފަދަ އަމަލުތައް ކުރިމަގުގައި ހިނގިޔަ ނުދިނުމަށް ގެންނަންޖެހޭ އިދާރީ ބަދަލުތަކެއް ގެންނަންޖެހެއެވެ. އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން ފަދަ ފާރަވެރިވާ އިދާރާތަކަށް، އެފަރާތްތަކުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމަށް ބޭނުންވާ ޤާނޫނީ ބާރުތައް ފުރިހަމައަށް ލިބިދީފައި ނެތުމާއި މިނިވަންކަމާއި އެކު މަސައްކަތްކުރުމުގެ މާހައުލެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން އެފަދަ މުއައްސަސާތަކުގެ މަސްޢޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމަށް ދަތިވާކަމަށް ފާހަގަވެއެވެ. އެހެންކަމުން، މިދެންނެވުނު ކަންތައްތައް އިސްލާހުކޮށް ފާރަވެރިވާ އަދި ޖަވާބުދާރީކުރުވަން މަސައްކަތްކުރާ މުއައްސަސާތަކުގެ މަސްޢޫލިއްޔަތު އެންމެ ފުރިހަމަގޮތުގައި އަދާކުރުމުގެ މަގުފަހިވެފައި އޮތުމަކީ ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެކެވެ. ހަމަ އެއާއިއެކު، ޕެރިސް އެގްރީމަންޓްފަދަ ބައިނަލްއަޤުވާމީ މުއާހަދާތައް މަޖިލީހުން ފާސްކުރުމުގެ އިތުރަށް، ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ މަންދޫބުންގެ ހައިސިއްޔަތުން، މަޖިލީސް މެދުވެރިކޮށް މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން ކުރެވޭ ޚަރަދުތައް ހިންގުމުގައި ބައިވެރިވާ ސަރުކާރުގެ އިދާރާތައް ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމުގައި ރައްޔިތުން މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުން މިހާރަށްވުރެ ފުޅާކޮށް މަސައްކަތްކުރަންޖެހެއެވެ

ސޮއިކުރެވިގެން މިދިޔަ ތާރީޚީ އެގްރިމަންޓާއިއެކު، ރާއްޖޭގައި މޫސުމަށް އަންނަބަދަލުތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ލިބޭ ފައިސާ ހިންގުމުގެ އޮނިގަނޑު ރަނގަޅުކުރުމަށް ސަރުކާރުން އިސްނަގައިގެން، ފައިސާދޭ ފަރާތްތަކާއި މަދަނީ ޖަމްޢިއްޔާތަކާ ގުޅިގެން އިތުރު ހިތްވަރަކާއި އެކު މަސައްކަތް ކުރަން ފަށަންޖެހިފައިވާކަމަށް މިޖަމްޢިއްޔާއިން ދެކެމެވެ

ނިމުނީ

Download the governance update here: Governance bulleting April 2016


A number of commentators and observers working in the area of judicial reform, including special rapporteurs on the independence of judges, ICJ commissions and local Non Government Organizations that have the judiciary within their ambit of concern have conducted surveys and appraisals of the Maldivian judiciary and have found numerous issues meriting serious attention. The purpose of this governance update is to provide the general public with a primer on some of the most important of these issues so that they are better informed and thus equipped to contribute to this important discussion.

*An earlier version of this governance update stated incorrectly that the year of the Democracy Survey is 2010. This version has been updated with the correct date of 2013.

Read the Governance Update


This month’s governance update will focus on legal proceedings conducted against Defence Minister Colonel (Retired) Nazim and Adhaalath Party leader, Sheikh Imran Abdulla. Both these cases are rife with issues warranting attention and concern. However, due to the fact that Sheikh Imran’s case has been given relatively little media coverage, it was felt appropriate that the section pertaining to him should be more extensive. TM was fortunate to be able to meet with a member of Sheikh Imran’s legal team to discuss the details of his detention and would like to thank them for their assistance.

Read the Governance Update 


In the coming months Transparency Maldives will be publishing a series of bulletins focussing on the judiciary of the Maldives. The purpose of these bulletins is to increase public understanding and awareness of the key judicial developments and issues in the country. We hope the information disseminated through these bulletins are useful for policymakers and members of the general public to understand the dynamics and challenges that entail the judiciary of the Maldives.
Read the preliminary bulletin on the Maldivian Court System.